Bấy giờ đang thời kỳ chiến tranh ác liệt. Anh từ nơi huấn luyện được nghỉ ba ngày về thăm nhà, để rồi đi chiến trường. Tin ấy, gia đình anh cũng chỉ biết trước ba ngày. Vậy mà, bố mẹ anh và bố mẹ tôi dám làm một việc hệ trọng. Đó là tổ chức đám cưới cho anh và tôi.

Giá như tôi và anh đã yêu nhau từ trước và hai nhà từng “đánh tiếng, thưa lời” thì việc làm đám cưới cũng còn phải thận trọng, cân nhắc từng bước. Đằng này cứ như “đánh úp”, “bỏ bom”. Nhà tôi ở xã Thượng Lâm, nhà anh ở xã Hạ Lâm cách nhau một con sông và cánh đồng mỏi cánh cò bay. Anh học trên tôi hai lớp ở trường huyện, chỉ biết nhau chứ chẳng mấy khi nói chuyện. Đang học lớp cuối Phổ thông anh đi Bộ đội, còn tôi ở nhà dạy Mẫu giáo cho Hợp tác xã ăn điểm.

Một lần sang ngang cùng chuyến đò, tôi gánh giúp mẹ anh gánh thóc về tận ngõ. Bà cảm động lắm, bảo: “Giá bác được con dâu như cháu thì quý hóa quá. Thằng Tiến con bác còn mải đi Bộ đội, chưa có ai”.

Tôi đùa bà: “Anh Tiến đẹp trai, học giỏi nhất trường, biết thổi sáo, hát hay… Anh ấy chả lấy người như cháu”. Mẹ anh bỗng nhìn tôi nói nghiêm: “Thế cháu đã biết thằng Tiến nhà bác ư? Bác hỏi thật, cháu có ưng nó không? Chỉ cần cháu ưng là hai bác sẽ thu xếp cho hai đứa nên vợ nên chồng”.

Tôi lúc đó mới ngượng đỏ mặt bảo: “Cháu không dám đâu, bác mà ép buộc thì anh ấy lại ghét cháu”. “Nhưng nếu thằng Tiến nhà bác ưng thì cháu có đồng ý không?”. Bà mẹ Tiến hỏi.

Để cho vui lòng người mẹ xa con, tôi đành nói liều “Vâng, anh ấy ưng thì cháu cũng đồng ý”. Trong tâm tôi biết thừa Tiến chẳng yêu tôi, hơn nữa hình như Tiến rất thích một người bạn gái cùng lớp tên là Ngoan, vì tôi thấy mấy lần họ đèo nhau đi xem chiếu bóng. Chuyện viển vông hôm đó không ngờ, chỉ hai tháng sau đã thành sự thật.

Một buổi chiều, tôi từ lớp Mẫu giáo về đến ngõ thì nghe trong nhà lao xao tiếng người. Bước vào bậc cửa, thấy ai cũng hồ hởi nhìn mình, lại liếc thấy mâm cau, rượu, chè, thuốc lá đặt trên bàn thờ liền nghi ngờ hoang mang. Ngay lúc đó, mẹ tôi đon đả: “Hôm nay có gia đình ông bà Tăng đến ăn hỏi con cho cậu Tiến, con trai ông bà. Bố mẹ đã đồng ý và nhận trầu cau rồi. Giờ con ngồi xuống đây để nghe hai nhà bàn bạc việc cưới xin kẻo hai ngày nữa cậu Tiến về phép lại không kịp.

Tôi tá hỏa: “Sao bố mẹ không hỏi gì con và anh Tiến? Việc hệ trọng thế nhỡ anh ấy về không đồng ý thì sao?”. Nghe tôi hỏi với vẻ hoảng hốt, mẹ anh Tiến mới thong thả giải thích: “Bác đã hỏi con hôm nào ở bến đò đấy thôi. Con chả bảo ưng anh Tiến nhà bác đấy? Còn anh Tiến thì chắc chắn đồng ý rồi, không cưới vợ kiếm lấy đứa con cho ông bà bế ẵm thì đến bao giờ. Cứ biền biệt, đến ngày hòa bình về thì có mà già gõ mõ, ế vợ”.

Mẹ anh Tiến nói xong thì đến lượt bố mẹ tôi, rồi bà cô, chú thím tôi…, ai ai cũng đồng lòng ủng hộ đám cưới chúng tôi và không cho tôi giải thích gì thêm. Tôi nói tôi chưa yêu thì họ bảo: “Lấy nhau xong rồi yêu cũng được”. Rồi họ dẫn chứng cả làng toàn những người “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” mà bây giờ con đàn cháu đống, đầu hai thứ tóc vẫn yêu thương nhau lắm.

Thế là ngày Tiến về phép thành ngày kinh ngạc trong đời anh. Vừa đặt ba lô xuống giường, bà cô đã giục lên phố huyện mua quần áo. Anh tròn mắt: “Mua quần áo làm gì?”. Nghe mẹ giải thích Tiến phát hoảng, vì biết mình phải làm chú rể vào ngày kia.

Anh ức quá phản đối kịch liệt, nhưng mẹ anh kêu khóc thảm thiết: “Ối giời ơi! Có mỗi thằng con trai duy nhất, giờ nó lại không nghe lời thì họ nhà này có nguy cơ tiệt giống đến nơi rồi! Sao con không thương bố mẹ hả Tiến ơi!”. Mẹ Tiến khóc thế làm cho bố anh bực mình quát bà nói gở. Bà càng uất, liền chạy ra sông trẫm mình. May có nhiều người đuổi theo giữ lại.

Thấy tình thế vậy, Tiến đành chiều bố mẹ cho xong ba ngày phép. Anh nghĩ cứ cưới, miễn là chẳng động đến tôi, vào chiến trường sẽ gửi cái giấy ly hôn ra giải phóng cho tôi đi lấy chồng. Nhưng ý định ấy của Tiến không thành.

Trong đêm tân hôn tôi đã chủ động chiếm lấy anh. Đầu tiên anh kiên quyết từ chối tôi, nhưng tôi khóc van xin anh bằng những lời đến thượng đế cũng phải rủ lòng: “Anh không yêu em cũng được. Nhưng hãy vì bố mẹ mà gửi em giữ cho nòi giống, kẻo nhỡ anh làm sao, nhà anh sẽ mang tiếng là tuyệt tự”.

“Thế nếu tôi không làm sao, nguyên vẹn trở về thì phải sống với người mình không yêu à?” Tiến hỏi, tôi trả lời ngay: “Thì coi như em xin anh một đứa con để nương tựa tuổi già. Bây giờ em sẽ viết đơn ly hôn trước, anh mang theo vào chiến trường, sau này trở về thì dùng nó làm bằng cứ”.

Tiến nghe và khẽ rùng mình. Đoạn anh ôm tôi vào lòng bảo: “Thực ra, anh chỉ lo cuộc đời em phải dang dở vì anh. Chiến tranh tàn khốc lắm, đời anh chẳng biết thế nào”. Anh nói mà trong ánh trăng lọt qua cửa sổ, tôi còn nhìn rõ những giọt nước mắt rân rấn.

Đến lúc đó, cả hai chúng tôi cùng cảm nhận được ý nghĩa thiêng liêng của sự sống. Sự sống đáng quý biết nhường nào. Và chúng tôi vùi vào nhau để hưởng cho được hạnh phúc của sự sống. Hai đêm chồng vợ vụt nhanh như một đoàn tàu.

Tiến khoác ba lô đi rồi mà tôi chưa hết bàng hoàng. Thậm chí, không nghĩ rằng mình đã làm vợ. May sao trời cho chúng tôi được đứa con trai. Bố mẹ Tiến quý cháu nội như vàng, đặt tên nó là Hoàng. Bốn năm sau, miền Nam giải phóng, Tiến trở về lại được nguyên lành, bố mẹ anh càng cho rằng nhờ ông bà ăn ở phúc đức mới được như vậy.

Rồi Tiến đi học tiếp Đại học, ra trường anh được về làm cán bộ trên thành phố. Rồi anh được phân nhà và đón mẹ con tôi lên ở hẳn trên đó. Anh còn xin việc cho tôi dạy Tiểu học, mặc dù lúc đó tôi mới bắt đầu đi đào tạo lại.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, chẳng mấy chốc Tiến đã được đề bạt làm lãnh đạo Sở. Từ đó, gia đình tôi có nhiều bổng lộc từ ông Giám đốc. Chúng tôi xây nhà to, mua xe máy đắt tiền, ăn tiêu sung túc, trong nhà toàn đồ dùng ngoại loại sang trọng. Nhưng cũng từ đó, Tiến bận rộn ít ăn cơm nhà, anh cũng thờ ơ với tôi nhiều hơn.

Mới đầu, tôi tưởng anh bị căng thẳng do công việc lãnh đạo hàng ngày nên muốn ngủ riêng phòng cho ngon giấc. Sau có người thì thầm đến tai tôi rằng, chồng tôi có tình nhân là cô Phó văn phòng thì tôi không thể chịu đựng nổi. Đợi đêm ấy chồng tôi về, tôi liền túm áo ngực đấm thùm thụp, vừa đấm vừa nhiếc móc: “Đồ lừa dối, bạc tình! Hóa ra lâu nay vẫn hú hí với con yêu tinh cái. Thảo nào thờ ơ không thèm ngủ với vợ…”.

Tiến xám mặt chẳng nói gì. Tôi càng tức, chửi bới anh thậm tệ và thề sẽ tố cáo với cơ quan thì anh ta mới mở miệng quát: “Cả đời tôi không biết đến tình yêu. Tôi sống nghiêm cẩn và làm việc hết lòng cũng cho người khác. Bây giờ gặp được cô ấy, tôi mới biết thế nào là tình yêu. Tôi phải sống cho tôi!”.

Hỡi ôi, anh ta đã nói đến thế thì còn gì nữa. Nghĩa là công khai yêu con yêu tinh kia rồi. Chỉ còn nước cuối cùng để trừng trị gã là không ký giấy ly hôn nếu gã viết. Có như vậy gã mới không lấy được vợ. Cuộc đời gã mới thấm thía, quý giá việc có vợ có con.

Nhưng gã không làm đơn ly hôn thì lấy đâu mà tôi không ký? Gã càng thờ ơ với tôi thì càng mặn mà với tình nhân. Đến một ngày kia, người ta kháo nhau là cô ta tự nhiên lùm lùm cái bụng. A, hóa ra bọn chúng cũng không cần đăng ký kết hôn đã sống với nhau như vợ như chồng.

Tôi điên tiết lắm nhưng cố ngấm ngầm chịu đựng. Hãy đợi đấy! Đến khi nào nhà ngươi gần sinh con ta mới tung đơn từ ra. Kiện đến cơ quan cho mất chức.

Nhưng rồi cái đơn đã viết tôi liền rút lại. Bởi đến tháng thứ tư, con bé tình nhân của chồng tôi đi siêu âm, nó bỗng hét lên chết ngất đi vì thấy cái thai trong bụng nó là một cục thịt tròn vo. Bác sĩ bảo do chất độc màu da cam của chồng tôi.

Không gửi đơn kiện nữa, nhưng tôi hí hửng lắm. Bởi vì chúng đã phải đền tội, chúng sẽ tự rời nhau ra. Chồng tôi sẽ nghĩ đến thằng con trai tôi mà suốt đời phải gắn bó với tôi. Nhưng tôi đã nhầm.

Không ngờ một tuần sau, Tiến đã chìa ra trước mặt tôi lá đơn ly hôn. Tiến bảo: “Dù thế nào tôi cũng yêu cô ấy. Vì đó mới đúng là tình yêu đích thực của tôi”.